Het Utiel-Requena wijngebied

Het Utiel-Requena wijngebied

Als je de stad Valencia uitrijdt, richting Madrid, het binnenland in, dan kom je vanzelf bij het wijngebied Utiel-Requena; het ligt op ongeveer 70 km van de kust. Het gebied dankt zijn naam aan de twee grootste dorpen: Utiel en Requena. Vanwege de lange en interessante geschiedenis van de wijnproduktie, en de goeie wijnen, is het een interessant gebied om te bezoeken. Bovendien ligt het niet ver van de stad dus je kunt in één dag heen en weer, als je wilt (maar je kunt ook in een wijnhuis slapen!).

   Het Utiel-Requena wijngebied in Spanje

Het wijngebied ligt op een klein small plateau van ongeveer 1800 km2, op 600-900 meter hoogte; het heeft ongeveer 35.000 hectares wijnvelden, en daarmee maakt het de druiventeelt tot de belangrijkste economische aktiviteit van het gebied. Het is er erg droog, met korte hete zomers en lange koude winters; bovendien is er in de zomer een groot verschil tussen dag- en nacht-temperaturen, hetgeen ideaal is voor de kwaliteit (rijpheid) van de druiven. De meeste wijn wordt geproduceerd door grote cooperaties; er zijn ongeveer 110 kleinere wijnboeren - sommigen daarvan produceren 500.000 flessen per jaar, anderen zijn écht klein, en produceren slechts een paar duizend flessen per jaar.

 

Utiel wijngaard in de zomer en in de winter

 

Geschiedenis

Vlak bij Requena heeft men Spanje’s oudste commerciële 'wijnhuis' ontdekt, met een in de rotsen uitgehakte fermentatietank die meer dan 2700 jaar geleden in gebruik was; men verkocht op regionale schaal wijn. De wijnproduktie liep wellicht terug (of niet..?) in de tijd dat de Moren in deze regio de dienst uitmaakten (ongeveer van 715 tot 1240), maar het was zeer zeker een belangrijke economische aktiviteit in de 18-de eeuw: men heeft in oude boekhouding van het stadsbestuur terug kunnen vinden dat in Requena in 1752 bijna alle huizen van het dorp geregistreerd stonden als zijnde een 'wijnhuis'! Die wijn werd gemaakt en opgeslagen in de grotten die ooit, in de 9-de en 10-de eeuw, door de Moren onder de huizen waren gegraven, als opslagplaats voor graan, vlees, olijfolie, etc. Erg interessant om die grotten te bezoeken, en je krijgt er zelfs je eerste glas wijn te proeven, beneden in de grot!

   

De wijngrotten van Requena

Wijn werd zelfs nóg belangrijker in de tweede helft van de 19-de eeuw, toen de Phylloxera Vastatrix (druifluis) in Europe was aangekomen; dit insect eet aan de wortels van de plant, die vervolgens doodgaat. In de jaren 1860 was het beestje in Frankrijk aangekomen, en had daar in 20 jaar tijd 70-80% van de wijngaarden vernietigd. De Fransen moesten dus elders hun wijn gaan halen, en dat werd vooral Spanje. Zo ook in Valencia en Utiel-Requena, waar het een enorm belangrijk handelswaar werd; er werden overal wijnhuizen gebouwd, en veel van de traditionele gewassen (graan, olijven, safraan ook) maakten plaats voor wijnranken. Er werd zelfs een spoorlijn gebouwd van Utiel naar de haven in Valencia voor de export van wijn, hetgeen wel aangeeft hoe belangrijk de wijn geworden was.

 Phylloxera - druifluis

Na experimenteren met hybrides (kruisingen tussen Amerikaanse en Europese druiven) werd er in rond 1870 een betere oplossing bedacht: de Europese druif werd geënt op een amerikaanse wortelstok (de wortels en een stukje van de stam). Dat werkte goed, want de Amerikaanse druivenplanten zijn resistent tegen de druifluis. Niet iedereen geloofde dat dat zou werken, en je moest natuurlijk al je planten uit de grond trekken en opnieuw beginnen, dus het duurde even voordat men overtuigd was. In de jaren '80 begon men wijnranken met de Amerikaanse wortel te planten, en tegenwoordig is dat de norm. Overal in Europa, Amerika, en in delen van Australie, overal waar de druifluis is, wordt met de Amerikaanse wortel geplant (behalve in zandgronden, daar voelt de druifluis zich niet thuis en is het niet nodig).

Toen de druifluis uiteindelijk ook in Utiel-Requena aankwam (1912), was de oplossing al bekend, en was het een kwestie van alle planten uit de grond trekken en opnieuw planten, nu met de Amerikaanse wortelstok. Het was meteen ook een goed moment om te overwegen iets anders te planten, want de Fransen hadden al veel eerder weer hun wijngaarden aangeplant en er was veel minder vraag naar wijn. Hoewel veel mensen teruggingen naar de oorspronkelijke produkten als granen, olijven en amandelen, werden er toch weer heel veel wijngaarden aangelegd, en de wijnproduktie blijft tot vandaag de dag het belangrijkste economisch bestaansmiddel in de regio.

 

De druif: Bobal

De rode Bobal druif is de belangrijkste druif van de regio, en perfect aangepast ('natuurlijke selektie') aan het droge klimaat van Utiel-Requena; het is een druif met veel kleur en tannines die veel struktuur aan een wijn toevoegt. Daarom is de Bobal zo goed om te mengen met andere wijnen, hetgeen de Fransen ook zochten. In de regio werd er in de tijd van de Franse export een extra sterke wijn gemaakt, de “doble pasta”, goed om the mixen met de Franse wijnen (en dat gebeurt nu nog steeds...). Vanwege de jarenlange nadruk op de produktie van bulk wine, werd er algemeen aangenomen dat de Bobal niet geschikt was om goeie wijn mee te maken. Maar tegen het einde van de 20-ste eeuw stond een nieuwe generatie wijnmakers op die ging experimenteren met de Bobal druif, en zij zijn er zeker in geslaagd om kwaliteitswijn te maken met de Bobal; wijnhuizen als Mustiguillo en Vera de Estenas hebben een voortrekkersrol gespeeld bij deze ontwikkelingen.

Er zijn tegenwoordig een behoorlijk aantal hele goeie Bobal wijnen op de markt. Ik had eerder al Mustiguillo genoemd, een wijnhuis met prachtig gerenoveerde gebouwen en hele mooie Bobal wijnen: Finca Terrerazo en Quincha Corral zijn twee van de topwijnen van de regio, beide 100% Bobal. Zij maken overigens ook hele goeie witte wijn van met name de inheemse Merseguera druif. Daarnaast hebben we Vera de Estenas, een klein familie-wijnhuis, authentiek, met een paar hele goeie wijnen, zoals Casa Don Angel, 100% Bobal van oude druivenstokken. Daarnaast zijn ze bij Vera de Estenas ook teruggegaan naar de oorsprong van wijnmaken: ze maken een aantal wijnen in kleien potten (in het Spaans worden die 'tinaja' genoemd) – een jonge Bobal wine, en een interessante witte wijn gemaakt van de inheemse Tardana druif, die bijna niet meer voorkomt in het gebied.

Een aantal Bobal wijnen uit Utiel-Requena

Er zijn ook een aantal kleine, relatief nieuwe, wijnhuizen, die erg goeie Bobal wijnen maken. Bijvoorbeeld Cerrogallina, die een zeer aangename Bobal (en ook een Pinot Noir!) produceren, zeker de moeite waard om eens te proeven...  Zo ook de wijnhuizen Las Mercedes en Montesanco, zij produceren hele kleine hoeveelheden wijn (slechts 2-3000 flessen per jaar) van druiven van oude druivenranken; Montesanco maakt overigens naast een intense Bobal ook een excellente Macabeo (witte) wijn. Mocht je deze wijnen willen proeven - ze zijn natuurlijk niet eenvoudig te vinden!

Laten we niet de "natuurlijke wijnen" vergeten: we hebben Bodega Sexto Elemento die een heerlijke natuurlijke Bobal maakt, bijna zwart van kleur, intens en stevig; en in het super-kleine Endemic wijnhuisje werken drie broers samen om zo'n 1200 flessen per jaar te produceren. Last but not least hebben we Bodegas Cueva, waar Mariano experimenteert met alles wat maar gisten wil, en hij maakt ook nog eens een goeie Bobal wijn... erg interessant om daar op bezoek te gaan!

Vroeger waren bijna alle druiven in de regio Bobal; tegenwoordig is dat nog maar iets van 75%. In de jaren 1970-80 moest de Bobal ruimte maken voor de Tempranillo druif en Franse druivensoorten die toen in heel Spanje gepromoot werden. De laatste 10 jaar zijn het vooral de witte druiven die worden aangeplant; die zijn vooral voor de produktie van Cava, de Spaanse mousserende wijn, die in Requena gemaakt wordt.

Cava

In de jaren 1870 begonnen sommige Catalaanse wijnhuizen mousserende wijn te maken, met dezelfde methode als voor Champagne (tweede fermentatie in de fles), en ze noemden het gewoon Xampany. Later kwamen daar wat Spaanse wijnhuizen bij, die Champán op de etiketten zetten, of zelfs “Spanish Champagne”. Regionale namen zoals 'Champagne' werden later door de Europese Unie beschermd; ze mogen tegenwoordig alleen nog gebruikt worden voor produkten die in die streek zelf gegroeid of geproduceerd zijn. De Catalanen verzonnen de naam Cava en wilden daarvoor hun eigen beschermde naamsgebied in Catalonië hebben, zonder de Spaanse producenten. Die waren het daar niet mee eens en stapten naar de rechter, en de Catalanen werden gedwongen om de Spaanse producenten toe te laten; die moesten daartoe wel een verzoek indienen bij de Cava groep. Uiteindelijk hebben slechts 27 dorpen (buiten Catalonië), verspreid over heel Spanje, gebruik gemaakt van de korte tijd die ze hadden om dat aan te vragen. De meeste dorpen buiten Catalonië die onderdeel zijn van het Cava gebied liggen in de Rioja; de anderen liggen in Navarra, Extremadura, en andere delen van Spanje. Slechts één dorp ligt in Valencia.

 

Dominio de la Vega Reserva Especial

Requena is het enige dorp in heel Valencia (dat zijn de provincies Alicante, Castellón and Valencia) dat onderdeel is van het beschermde Cava gebied. In Utiel en andere dorpen mag men natuurlijk wel mousserende wijn maken, maar ze mogen daar geen 'Cava' op het etiket zetten - dat mag dus alleen als de druiven van het grondgebied van Requena komen, en de wijn in Requena gemaakt is. Met Cava op het etiket is het gemakkelijk om je mousserende wijn te verkopen, en je kunt er ook hogere prijzen voor vragen...

De belangrijkste producenten van Cava in Requena zijn Dominio de la Vega, bekend vanwege hun Reserva Especial, en Hispano Suizas, hoewel er ook andere wijnhuizen zijn die goeie Cava maken, zoals Vegalfaro of Chozas Carrascal. De productie van Cava in Requena is de laatste jaren sterk gegroeid; in 2012 werden er in totaal 1.6 miljoen flessen Cava gemaakt, in 2019 werden er al 10 miljoen flessen verwacht! De prijzen liggen tussen de 2 en de 55 euro per fles, dus er is voor iedereen wel iets bij.

Het Utiel-Requena wijngebied is zeker de moeite waard om te bezoeken, vanwege de mooie omgeving, en vooral vanwege de goeie wijnen en Cava's. Als je wil, kun je met mij de genoemde wijnhuizen bezoeken, om die mooie wijnen en Cava's te proeven en te kopen!

Vraag ons gerust om informatie over tour-mogelijkheden en prijzen

 

 

Sin comentarios

Añadir un comentario